Evet,Yachts dergisinin Emirates editionı geçtiğimiz ay,Türkiye'deki tersaneler hakkında ciddi bir araştırma yaptı ve bu verilerde o makaleden...
Bu sektörde son yıllardaki en büyük rakibi Çin'e coğrafi konumu dolayısıyla fark atan Türkiye,artık olağanüstü işçilik ve proje takibi güvenilirliği ile,sadece 'marka'ya fazladan para vermek istemeyen tekne sahiplerine hitap ediyor...Bu tabi teknelerin Türkiye'de çok düşük fiyata yapılıyor olduğu fikrini aklınıza getirmesin,kalite hiçbir zaman ucuza malolmaz!Malzeme ve ekipmanları Avrupa ile hemen hemen aynı fiyata sağlayan Türkiye'de fark eden işçilik masrafları,gene de çok ucuz olmamasına rağmen bir teknenin total costunda uluslarası ünde tersanelere kıyasla % 18-25 arası kar sağlanıyor,söz konusu milyon dolarlar olunca da bu ciddi bir fark demek!
Şu bir gerçek ki örneğin Hollandalı Feadship gibi bir tersanenin isim prestiji ve uçlardaki malzeme ve işçilik kalitesiyle kıyaslanamaz ama aynı ebattaki bir tekne bazen bu tarz piramidin en yüksek noktasındaki tersanelerle kıyaslanınca maliyet farkı %50yi bile bulabiliyor!Kalitede bir çok İtalyan tersanenin standardı,işletme,süpervizörlük ve kullanılan ekipmanlar alanında da bir çok kuzey Avrupa ülkesi tersanesinin seviyesi yakalanmış durumda olarak yorumlanıyoruz dışarıdan bakılınca...
Sözünü ettiğim tersanelerin büyük çoğunluğu hepimizin bildiği gibi Antalya ve Kocaeli Serbest Bölgelerinde ve Tuzla'da tabiki,Peki acaba en önde duranlar hangileri?
- SUNRISE YACHTS-ANTALYA S. B.
İki yabancı uyruklu girişimci tarafından kurulan,100 metreye 16 metrelik holler şeklinde düzenlenmiş 2 adet imalat yeri,70 metreye 16 metre laboratuarvari boya atölyesi,yönetim ve tasarım ofisleri olmak üzere oldukça geniş bir alana konumlanmış olan Sunrise Yachts,46 metrelik Africa isimli ilk teknesini bu sene teslim etti.Profesyonel bir ekip biraraya gelince daha öncesine dair bir referansları olmamasını önemsemeyen tekne sahibi,böylelikle 4 yeni projeninde Sunrise için önünü açmış oldu ...Sadece yapım değil refit işi de alan firmanın Dubaiden bile tadilat siparişleri var!Duyduğum kadarıyla son imzalarını ise Bill Gates'in ortağı Paul Allen'ın teknesi Octopus'un da tasarımcısı olan Espen Oenio'nun dizayn edeceği 61 metrelik bir güzel için attılar.
- VICEM YACHTS-TUZLA&ANTALYA S.B.
Bu marketin en bilindik ve en eski isimlerinden Vicem Yachts şimdiye kadar geçtiğimiz 20 yıl içinde 4 metre ile 33 metre arası yaklaşık 150 tekne suya indirmiş.Şu andaysa Antalya tersanelerinde sürpriz bir kalıp duruyor,2011 ortasında teslim edilmek üzere başlanmış bir Mulder Design tasarımı teknenin dişi kalıbı(yukarıda görseli bulunan tasarım)!Böylece Vicem gene bir yeniliğe imza atmış oluyor zira o boyutta bir tekne kalıbı şu ana kadar pek eşine rastlanır birşey değildi,hatta bundan kısa süre öncesine kadar 10 metrelik kalıplar bile olağanüstü bir yenilik olarak algılanıyordu.
Tabi bu Vicem yön değiştirdi anlamına gelmiyor,klasik serilerinin üretimi hala devam etmekte,tersaneye girdiğinizde bir yanda teknolojinin son harikası üretim teknikleri,diğer yanda en geleneksel haliyle kurulmuş bir ahşap omurga sizi birarada karşılıyor.
Tabi ki,konstrüksiyon tekniği ne olursa olsun Vicem'de çıkan sonuçlar her zaman Creme De La Creme müşterilere hitap edebilecek mükemmeliyetçilikte kusursuz işler...
- CYRUS YACHTS-ANTALYA S.B.
Hollanda bazlı Vitters Shipyard tarafından yönetilen Cyrus Yachts, şu anda üst kadroda çalışan Profesyonel Türk takımına yaklaşık 5 yıl Hollanda bazlı bir kadronun süpervizörlük yapması ve eğitim vermesi sonucunda,dümeni tamamen artık onlara emanet etmiş ve tersanede çalışan tek Hollandalı olarak sadece üretim müdürleri kalmış!
İlk teslimlerini 2006 yılında yapan firma,şu ana kadar 30 metre ve 42 metre arası üretimler yapmış,tabi bu arada Hollanda bazlı başka bir tersane tarafından yönetiliyor dedim ama firmanın sahipleri Türk yanlış anlaşılmasın:D
Fakat tasarımcı konusunda daha bir fırın ekmek yememiz gerektiği de bir gerçek...Teknelerin stylingini ve iç mekanları gene bir Hollandalı tasarımcı René van der Velden yapıyor zira,gemi inşa mühendisi de Piet van Oossanen...Elbette bizim ülkemizde de ciddi anlamda styling yapan tasarımcılar var fakat ya bir elin parmakları ile sayılır veyahut gerek kendini tanıtamamak,gerek doğru zamanda doğru yerde olamamak,gerek yaklaşım eksiklikleri sebebiyle bilinmiyorlar...
Cyrus ilk siparişinin ardından hep,bir tekne sahibinin bir diğerine kendilerini tavsiye etmeleriyle siparişlerini almış bu ana kadar.Gerekli referansı oluşturabilecek harika kalitede tekneler ortaya çıkardıktan sonra da artık doğal olarak,son derece iddialılar!...Ve geçiyoruz başka bir tersaneye...
- SORAYA YACHTS-ANTALYA S.B.
İsviçre ve Avusturya arasında yer alan küçük bir devlet olan Liechtenstein bazlı Gentech Limited tarafından oluşturulan bir marka Soraya Yachts...Yaklaşık 50 taşeron firma ile çalışan Soraya Yachts'ın tersanesinde şu ana kadar Antalya'da üretilmiş en büyük konstrüksiyon 70 metre boy ile yapıma girmek üzere,bu proje ile 2010 Monaco Boat Show'da da büyük ses getiren Soraya'nın hangarlarından çıkmak üzere olan 46 metrelik hazırdaki güzellerinin teslim tarihi ise 2011 başı olarak belirlemiş...
Yukarıda inceleyebileceğiniz 70 metrelik yeni konstrüksiyonlarının ön güvertedeki hidrolik helikopter iniş alanından kıç güvertedeki beach clubına kadar tüm tasarımı önceki 46 metrede de olduğu gibi Azimut Magellano'nunda tasarımcısı olan Jure Bukavec'e ait!Bukavec'e ait 2005 yılında kurulan Uniellé designın elinden çıkan Soraya 46'nın iç mekan düzenlemeleri ise Slovak asıllı Aleš Bratina'dan...
- PERI YACHTS-ANTALYA S.B.
Ve geldik ağır toplardan birine;otomotivdeki üretim tecrübelerinden yararlanarak megayat sektörüne çok değil daha 5-6 yıl önce adım atan Peri Yachts'ın daha o zamanlardan iddiası ve hedefi belliymiş...Genel Müdürleri olan ve aynı zamanda tasarımlarını Scaro Design adlı firması altında realize eden Selçuk Koçak'ın tabiriyle; 'Hem tasarım hem konstrüksiyonda birinci sınıf,dikkat çeken ve sadece birkaç tekne ürettikten sonra yokolup gitmeyecek bir uluslararası Türk markası yaratmak,genç dinamik ve hızlı bir takımla belirli tarzdaki teknelerle belli tarz müşterilere hitap etmek'
Bu yıla kadar 7 tekne teslim etmiş olan Peri Yachts'ın şu anda hangarında tam 4 konstrüksiyon aynı anda devam ediyor...ve Realize olmuş mükemmel teknelerinden biri;Peri 37
Şimdiye kadarki en büyük imalatları olan Peri 41'i ise bir Türk işadamı için hazırlıyorlar.Bu pek de sık görülür birşey değil zira ülkemizde üretilen teknelerin çoğu yabancı uyruklu müşterilere yani tekne sahiplerine gidiyor...Ve şimdiden müşteri adayları 55-60 metre modelleri için Peri üreticilerini zorlamaya başlamış bile,uluslarası markette uzay çağı çizgileri stylingi ve keskin iç mekanları ile dikkat çeken Peri Yachts'ın taleplere cevap verebilmek için üretim alanını genişletmek bir sonraki hedefi gibi...
- NEDSHIP-ANTALYA S.B.
Yıllardır bilinen ismiyle Notika,şimdiki TSMM Nedship,İstanbul geçmişli fakat Antalya'nın da en eskilerinden,şu anda 3 hangarla hizmet veren Nedship'in yayıldığı alan ise 25,000 m2.
Küçük ölçekli üretimcilerin eriyip gittiği 2008 krizinde elbette büyükler de ciddi darbeler almıştı,Nedship de o zamana kadar 350yi bulan çalışan sayısını oldukça azaltmak zorunda kaldı,fakat yine de geçtiğimiz yıl,21,35,5 ve 41 metre olmak üzere yabancı uyruklu müşterileri için 3 tekne suya indirdi ve sahiplerine teslim etti.
En gelişmiş üretim tekniklerini kendi tezgahlarında sunan Nedship'in ciddi anlamda güzel işler ortaya koyan birde tasarım ekibi var,bu da Türk ortaklı olsa da gene de yabancı tasarımcı ile çalışan tersanelerden onları ayıran bir özellik...
Devamında;
Dragos Yachts,CMB Yachts,Yachtley,Dunya Yachts,Proteksan,Nereids,Numarine,Bilgin Yachts,RMK ve Troy Marine Bölüm II de...
